Friday, 9 December 2016

Renesansa (inspirisano platonizmom)


. Averoes - Ibn Rašid (Ibn Arabija prijatelj, metafizički dokaz je suprotno fizici; dvije vrste istina) - crno je lišenost svjetla, averoizam kao radikalni aristotelizam
. Franjo Asiški (1181-1226) - zabrana građ.kuća i crkava, nevez., radost, vedrina, ljubav najviši zakon, priroda, uticaj na Dantea;  Bonaventura (Ivan Fidanza,1221-74) / franj.mistici; anabaptisti (krštenje u zrelim god.)
. Roger Bacon / neophodnost eksperimenta u saznanju, ali duhovno opet iznad, franjevački kaluđer 
. Raymond Lully (1232-1315) – filosof i alhemičar, konstruisao filosofsku mašinu
. Isihazam - vizantijski misticizam (Grigorije Palama) - tihovanje
. Duns Scotus, franjevac iz Škotske (naglašava intuiciju u spoznaji pojedinačnog, volja je iznad razuma), Marsiglio Mainardino
. Vilijem Okam (nominalisti, modernitet suprostavljen Skotusu, analitički duh kao klin između teologije i filosofije, naglašava logiku Aristotela, kritikuje Akvinskog, za intimno saznanje ali i za eksperiment) – djelimično oslobađanje od crkve i religije, duhovna i svjetovna vlast
. John Wycliffe (1320-1384) napustio okamovce, papu proglasio antihristom, nadahnjuje u Češkoj husite 
. Dante, Petrarka i Bokačo / pjesnici i pisci - pakao, čistilište, raj / Firenca u umjetnosti kao Atina u f., protivljenje dogmi i slabljenje crkve
. Muzika Renesanse – crkvena i Trubaduri, ... kasnije: muzika baroka, klasicizma, romantizma
. Meister Eckhart (1260-1327) / njem.dominik. – spek. misticizam, nije akademski filosof, iskra temelj duše; mistična Tereza Aviljska (XVI v); Nikola Kuzanski, Besairon, Lorenco Vala (stoicizam i epikureizam, oživljavanje Platona), obnavlja se akademija, Leone Ebreo (uticaj na Spinozu)
. Rudolf Agrikola / humanist
. Pomponaci – prevazilazi averoiske spekulacije oko pojma ljudske duše, Jacobi Zabarellac – padovska škola (čuvari originalnog Arist. učenja)
. ezoterija, alhemija, okultno: Pleton Georgij Gemistos (proroštvo Zaratustre) i Marsilio Fičini (oba prevode Platona i Plotina kao najistaknutiji neoplatonisti kod Medičija) - Firentinska akademija, pred smrt Kozimo Mediči usmjerava Ficinija samo na Hermesova (Trismegistos) djela, filosofija kao obasjavanje (illuminatio) uma; (učenik) Piko de Mirandola - kritikuje Aristotela, uključuje kabalu, prevodi hebrejski, grčki i arapski, fantast je Agripa, doktor Paracelzus, dr Johann Faust (zna sve), Giordano Bruno (ital. ezoterik, dominikanac, matematičar), Besairon (pokušaj da miri Aristotela i Platona), Franciscus Patricius (Franjo Petrić iz 1529. hr., branilac Platona u odnosu na Aristotela)
. Erazmo Roterdamski - Pohvala ludosti, Tomas Mor - Utopija, Hutten / humanisti - prethodnici modernog socijalizma, Juraj Dragišić ili Georgius Benignus (1445-1520) – franjevac iz Srebrenice
. Jan (Jovan) Hus (Čeh, pjesnik i teolog), Martin Luter, Žan Kalvin / antiaristotelovci i antiskolastičari – protestantizam, obrazovanje
. kontrareformacija - inkvizicija kao vojnički red crkve + isusovci / Jezuiti (Ignacio Lojola)
. Kopernik (Sunce je centar), Kepler, Galileo Galilej / ne nastavak okanističke nauke već nova matematika kretanja i mehanike, biće i temelj Njutnove nauke
. Sebastijan Frank, Telezio Bernardino, Johnny Dee i učenik Robert Fludd (rozenkrojcer) / filosofija prirode
. Hugo Grocijus - pojam ‚‚međunarodno pravo" (praktična filosofija)
. da Vinči, Mikelanđelo, Botičeli, Rafaelo, Ticijan, Mane i drugi / veliki likovni umjetnici i vajari
. Nikolo Makijaveli (politički mislilac, djela: Vladar, Rasprave, ...) - filosofska prava, dvojnost morala: državni i privatni
. Jakob Beme (1575-1624) hrišćanski filosof i mistik (obućar), Tomasso Campanella / filosofija prirode i humanizam, Grad Sunca (utopija!)
. Boden, Montenj (,,Eseji”) poštovalac prirode (cijeni ga Niče) i polazi od svog  ,,ja” koje će nastaviti Dekart ali metodski, Etien la Boesije (O dobrovoljnom ropstvu – kritika Makijavelijevog pragmatizma), Pierre Charron / francuski skeptici Renesanse - vjerska tolerancija - moralna filosofija, individualisti
. Suares – španski jezuit, filosof, teolog, pravnik, ograničava vlast vladara skolastički; španski monah Molina (Gabriel Telez) - pisao Don Huana i komedije
. Giovanni Battista Vico (prvi filosof istorije)
. Louis Claude de Saint-Martin (1743-1803) - nepoznati filosof, martinisti; Johan Valentin Andrea (rozenkrojceri); iluminati, masoni, teozofi, antropozofi, i druga tajna i ezoterična društva.

Letindor (www.letindor.blogspot.com)

No comments:

Post a Comment